Cyfry Rzymskie

Jest to system addatywny(ang. add - dodawać), czyli polegający na dodawaniu cyfr. Rzymianie przejeli ten system i zmodyfikowali w 500 r.p.n.e. Nadaje się on do wygodnego zapisu liczb, ale nie da się za jego pomocą łatwo wykonywać działania artmetyczne.
| Znak | I | V | X | L | C | D | M |
| Wartość | 1 | 5 | 10 | 50 | 100 | 500 | 1000 |
| Pochodzenie | od pionowej kreski | od połowy 10, czyli połowa X | - | połowa znaku C | od łac. słowa centum oznaczającego sto | - | od łac. słowa mille oznaczającego tysiąc |
I tak 7 w tym systemie zapiszemy jako 5+1+1, czyli VII. Natomiast 9 jako 10-1, czy IX.
Jeśli znak znajduje się przed znakiem o większej wartości to ma wartość ujemną.
Dodawanie(+)X(+)I
+(-)I(+)X
-------------
X+(-I)+X+I=[jedynki się redukują bo -I+I = 0] X+X=XX
(+)X(+)V(+)
+(+)L(-)I(+)X
-----------------
X+L+(-I)+V+I+X=L+X+X+V-I=LXXIV
Odejmowanie
(+)V(+)I
-(-)I(+)V
-----------
V-(-I) + I-V =[piątki się redukują bo V-V to 0) I+I =II
(+)C(+)X(+)I(+)I(+)I
-(-)X(+)L
---------------------------
C-(-X)+X-L+I+I+I = C-L+X+X+I+I+I = L+X+X+I+I+I = LXXIII
Mnożenie
(-)I(+)V
*(+)V(+)I
------------
I * (-I) + I * V + V * (-I) + V * V = -I + V - V + XXV = XXIV
(-)I(+)V
*(-)I(+)V
------------
V * (-)I + V * V + (-)I * V + (-)I * (-)I = -V + XXV - V + I = XVI
Jeśli chcemy podzielić XXIV przez IV, to musimy znaleźć jak najmniejsze liczby podzielne przez -I i podzielne przez V. I obie te liczby po zsumowaniu muszą dać XXIV. Liczbą podzielną przez V jest XXV, a podzielną przez -I jest -I. Więc (-I /-I) + XXV/V = VI . Liczbą podzielną przez -I jest -VI, a przez V to XXX i oby dwie dadzą też XXIV. Ale otrzymamy VI-/-I + XXX/V = XXII, a to jest wielokrotność VI i dlatego wspomniałem, że muszą być to najmniejsze wielokrotności.
Może mój sposób dzielenia na liczbach rzymskich nie jest doskonały, ale jest. Znacie inne sposoby mnożenia, dzielenia, to napiszcie w komentarzach.
Jeśli spodobał ci się wpis, zasubkrybuje kanał RSS
1 komentarz»
godlark napisał 6 Stycznia 2008 o 23:21
Eeeh... artykuł jest już tak długo, a nikt go nie skomentował?
A Ty jaką masz opinię, o tym co napisałem?